Een artikel over een onderzoek betreffende de infrarood sauna in samenhang met reuma.

Mensen met reumatische aandoeningen kunnen baat hebben bij de infrarood sauna.Dat is de voorlopige conclusie van dr. F. O. na zijn eerste onderzoek. Vervolgonderzoek moet meer duidelijkheid verschaffen. Als wetenschapper houdt hij in de tussentijd een aantal slagen om de arm en ziet vooralsnog geen reden voor de patienten om massaal 'aan de infraroodsauna te gaan'.

Dr. F. O. doet onderzoek naar warmte en koudebehandelingen. Hij is verbonden aan de Hogeschool Enschede. Het onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking met Prof. Dr. J.J. R. en Dr. M.A.F.J. van de Laar van de maatschap reumatologie van het Medisch Spectrum Twente en de Universiteit Twente in Enschede. Enige tijd terug kregen R. en O. van een bedrijf uit Alphen het verzoek om een onderzoek uit te voeren met hun infrarood cabine , saunacabines. Ze stelden hiervoor een infraroodcabine , ter beschikking. Hierover heeft O. twee zaken op te merken: ten eerste zal de financiële link het onderzoek, de resultaten en de interpretatie daarvan niet beïnvloeden. Ten tweede gelden de resultaten als zodanig alleen voor de infrarood cabine waarmee het onderzoek is uitgevoerd. Over het gebruik van andere soorten infrarood saunas zegt het onderzoek wellicht wel wat, maar exacte uitspraken zijn daarover niet te doen. 'Die infraroodsauna's en stralers zijn immers niet onderzocht', licht O. toe.

De titel van zijn onderzoek is: ' effecten van totale warmtetherapie door infrarood bij patienten met reumatische aandoeningen.' De resultaten van een tussentijdse analyse van het onderzoek in de zomer van 1999, zijn inmiddels bekend. Aangezien de resultaten heel sterk in dezelfde richting wijzen, wil O. er alvast over vertellen.

Vooronderzoek
'We hebben eerst een onderzoekje gedaan met gezonde proefpersonen', vertelt O.. 'In de wetenschappelijke literatuur is namelijk vrijwel niets geschreven over de effecten van infrarood stralen op de fysiologie van het menselijk lichaam.' Uit dit onderzoek komt onder andere goed naar voren wat de invloed van de ingestelde cabinetemperatuur is op de hartfrequentie (uitgedrukt in aantal slagen per minuut; bij een sessie van 30 minuten). Bij een temperatuur van 40 graden Celsius neemt de hartfrequentie enigszins toe, maar niet veel. Hieruit leidt O. af dat de prikkel die deze temperatuur het lichaam geeft, wellicht te laag is om andere fysiologische effecten te kunnen bewerkstelligen.
Bij 70 graden Celsius blijft de hartfrequentie gedurende de hele sessie toenemen. Hieruit, en uit metingen waarin de proefpersonen aangeven hoe zich voelen tijdens en na de sessie, blijkt dat deze belasting aardig groot is en daarmee de kans dat mensen de 30 minuten niet zullen volhouden. Bij 55 graden Celsius neemt de hartfrequentie de eerste 20 minuten toe, gelijk aan de hartfrequentie bij 70 graden Celsius, maar blijft de laatste 10 minuten gelijk. Hieruit, en uit de metingen van het welbevinden, concludeert O. dat het lichaam een goede prikkel te verwerken krijgt en zich bovendien aan de warmte kan aanpassen zodat de 30 minuten goed zijn vol te houden.

Op basis van deze bevindingen is gekozen om het uiteindelijke onderzoek bij patienten te laten plaatsvinden bij een temperatuur 55 graden C. in de infrarood sauna.

Reumatische aandoeningen
patienten met reumatische aandoeningen melden positieve effecten van het gebruik van de infrarood sauna. Doel van het onderzoek is om na te gaan of deze positieve effecten stoelen op de subjectieve beleving van de mensen (wat op zich natuurlijk ook een positief resultaat kan zijn) of dat er ook objectief verbeteringen zijn aan te tonen.

Het onderzoek betreft twee patientengroepen; patienten met reumatoïde artritis (RA; chronische gewrichtsontsteking) en spondilitis ankylopoëtica (SA; ziekte van Bechterew). De tussentijdse analyse betreft een groep van 12 (9 vrouwen en 3 mannen) RA-patienten en een groep van 14 (4 vrouwen en 10 mannen) patienten met SA. De groepen zijn niet zo groot, gemengd en de leeftijd binnen de groepen loopt uiteen (18 - 70 jaar). De groepsomvang is een klein probleem gebleken, omdat de gevonden resultaten in veel gevallen nog niet dermate significant zijn dat er conclusies voor de hele groep RA en SA patienten kunnen worden getrokken. Vandaar dat het onderzoek nog bezig is. Het feit dat de groepen zowel uit mannen als vrouwen bestaan en dat er grote leeftijdsverschillen zijn tussen de deelnemers, heeft volgens O. geen invloed op de resultaten.

Duur van het onderzoek
Het onderzoekaangaande de infraroodcabine duurt in totaal 12 weken. In die tijd zijn de patienten vier keer onderzocht: aan het begin, na vier weken zonder infrarood behandelingen, na vier weken met behandelingen en weer na vier weken zonder behandelingen in de infrarood sauna, het einde van het onderzoek.

In vier weken maken de patienten acht keer gebruik van de infrarood sauna. De totale behandeling bestaat zo uit twee keer per week een half uur bij een cabinetemperatuur van 55 graden Celsius.
Verschillende onderzoeksmethoden zijn gebruikt. Er is op alle vier momenten gekeken naar de mate van pijn, stijfheid en vermoeidheid; de mate waarin de sessies invloed hadden op het functioneren in het dagelijks leven; de bewegingsuitslagen in de gewrichten en de mate waarin de ziekte actief was (zich uitend in bijvoorbeeld het aantal pijnlijke en/of gezwollen gewrichten of ochtendstijfheid). Vlak voor en vlak na de eerste sessie van 30 minuten in de infrarood sauna is ook de mate van pijn, stijfheid en vermoeidheid onderzocht, en is naar het welbevinden tijdens en na de behandeling gevraagd.

Resultaten betreffende het onderzoek van de infrarood sauna.
Bij de SA patienten worden pijn, stijfheid en vermoeidheid beter over de periode van vier weken met behandeling. Bij de RA patienten is er ook een verbetering. O. merkt hierbij op dat het verdere vervolg van de studie hier meer wetenschappelijke duidelijkheid over zou kunnen geven. Bovendien vindt hij op dit moment de resultaten bij de patienten wel belangrijk. 'Want voor ieder individu is het van grote waarde als hij minder pijn en stijfheid kent. Ook al is dat verschil wetenschappelijk niet significant, dan kan de functionele winst nog wel groot zijn.'
Op de beweeglijkheid van de gewrichten hebben de behandelingen geen effect. Op de activiteiten uit het dagelijks leven weer wel.
Het onderzoek naar de mate waarin de ziekte actief is, is uitgevoerd om te kijken of de ziekte wellicht verergert door de warmtebehandelingen. Dat blijkt niet het geval te zijn. De gevonden effecten zijn overigens na vier weken weer zo goed als verdwenen.

Met betrekking tot het welbevinden blijken de meeste patienten zich na 15 minuten in de infrarood cabine nog wel comfortabel voelen. Na 30 minuten wordt het toch wat moeilijker. Dit kan aan de temperatuur gelegen hebben, maar het is ook goed mogelijk dat men het moeilijk vindt om 30 minuten op de houten sauna bankjes te zitten.
De mate van pijn, stijfheid en vermoeidheid lijkt al na de eerste sessie verbeterd te zijn.

Onderzoek naar de infraroodcabine Conclusie.
O. concludeert uit de voorlopige resultaten dat het er op lijkt dat de infrarood sauna (met de in het onderzoek gebruikte stralers) een positief effect heeft op pijn, stijfheid en vermoeidheid en de functionele mogelijkheden bij RA en SA, zonder dat de ziekte meer actief wordt. Het effect treedt snel op en is van korte duur. Na het stoppen met de behandeling verdwijnen de effecten weer snel.
Hij merkt hierbij nogmaals op dat het om de eerste resultaten gaat en dat na voltooiing van onderzoek meer duidelijkheid zal komen.

De wetenschap houdt altijd slagen om de arm. Zo ook in dit geval. Het hele onderzoek is met twee groepen patienten uitgevoerd. Idealiter had er voor elke groep ook een zogenaamde controlegroep moeten zijn. Een controlegroep bestaat uit evenveel mensen als de onderzoeksgroep, met dezelfde kenmerken, zoals dezelfde ziekte, geslacht en leeftijd. Door ook deze mensen aan de onderzoeken te onderwerpen (maar niet aan de infrarood behandelingen), wordt het duidelijker of de gevonden effecten inderdaad zijn toe te schrijven aan het gebruik van de infrarood sauna, of dat ze optreden omdat er in die twaalf weken andere omstandigheden zijn veranderd. Als de vier weken behandeling bijvoorbeeld midden in de zomer vallen, kan het de vraag zijn of het niet de warmte van de zon is geweest die de effecten heeft bewerkstelligt. Met een controlegroep moeten deze invloeden beter in te schatten zijn. F. O. geeft dan ook aan dat hij graag een vervolgonderzoek zou willen doen. Mét een controlegroep.

De infraroodsauna bij u thuis
Wat kunt u nu met het onderzoek? Het is in ieder geval nog niet zo dat u grote claims kunt leggen, dat u met grote zekerheid kunt zeggen dat RA- of SA-patienten in het algemeen veel baat hebben bij de infrarood sauna. Maar kwaad lijkt de infrarood cabine zeker niet te doen. Heeft uw klanten met RA of SA, dan is het aan te raden dat zowel die klant als u contact heeft en houdt met de behandelend arts en/of fysiotherapeut. Verder is het van zeer groot belang dat uw klanten alleen gebruik maken van de infraroodsauna als ze zich er zelf goed bij voelen. Ze moeten luisteren naar hun lichaam en daar de cabinetemperatuur en verblijfsduur op af stemmen. Om de positieve effecten te behouden, zou de klant de infrarood sauna regelmatig moeten gebruiken, in ieder geval twee keer per week.